De Javaanse jongens

javaanse jongens 2

Tijdens een groot deel van mijn leven heb ik een pakje Javaanse Jongens Tembaco bij de hand. Ik rook shag, nog steeds en tegen beter weten in. Ik weet het.

Wel heb ik mijn rookgedrag gewijzigd. Van een stevige roker ben ik een gematigde en zeer gedisciplineerde roker geworden. Nu de kinderen de deur uit zijn heb ik zelfs een eigen rookkamer waar ik geniet van de middelzware shag van Theodorus Niemeyer.

Mijn rookgedrag is echter niet de aanleiding tot dit stukje. Dat zijn de Javaanse Jongens zelf, zoals ze hier op de verpakking staan afgebeeld.
Het viel me laatst op dat de jongens op de verpakking wel erg op The Blue Diamonds lijken. The Blue Diamonds was een Nederlands zangduo bestaande uit de broers Riem en Ruud de Wolff.

De broers, van Indisch-Nederlandse afkomst, braken in 1960 door met de wereldwijde hit Ramona.

The-Blue-Diamonds

Als je de foto van dit vermaarde duo met de afbeelding op het pakje Javaanse Jongens vergelijkt dan zie je een zekere gelijkenis.  Toeval? Ik denk het niet. Daarom ben ik op onderzoek uitgegaan. Het zijn tenslotte een paar vrienden geworden waarvan ik hun beeltenis al jaren bij me draag.

Ruud en Riem zijn in 1949 met hun ouders uit Nederlands—Indië naar Nederland gekomen. Zij waren toen 6 en 8 jaar oud. Mijn eerste gedachte dat zij in Indië getekend zijn voor de verpakking van mijn favoriete shag gaat dus niet op. De jongens op de tekening zijn naar mijn eigen inschatting tussen de 16 en 18 jaar. Natuurlijk, het kunnen ook andere jongens geweest zijn die door de tekenaar zijn vastgelegd.

Ik vermoed dat het toch Ruud & Riem waren. De broertjes woonden in Driebergen en dat was ook de woonplaats van Piet Herfst, talentenscout van een bekend platenlabel.

Ruud & Riem zijn beiden gitaar gaan spelen om meer kans te maken bij de meisjes. Zij zongen in hun vroege tienerjaren op schoolfeesten in bandjes als The String Extase Boys en The Cool Cats. Het repertoire bestond voornamelijk uit covers van The Everly Brothers.

Herfst bezocht af en toe hun optredens om hun ontwikkeling te volgen. Op een keer werd hij vergezeld door zijn vrouw Tineke, die erg gecharmeerd was van de zonen van de Gordel van Smaragd. Nu wil het geval dat Egbert, de broer van Tineke, op zoek was naar twee Javaans uitziende jongens.

Egbert werkte op een reclamebureau waar de tabaksproducent Theodorus Niemeyer een grote klant was. Om een lang verhaal kort te maken, de jongens werden benaderd om te poseren voor de afbeelding die tot nu toe nog steeds gebruikt wordt.

Tijdens de poseer—sessies die in het Tropenmuseum werden gehouden leerde Piet Herfst de jongens beter kennen. Hij adviseerde hen het nummer Ramona op te nemen. Een wals die als titelsong geschreven was voor een gelijknamige film uit 1928.

De broers die zich een Rock & Roll imago hadden aangemeten vonden het maar niks. Ze hebben zich laten overhalen. De rest is geschiedenis. Maar nu met de wetenschap dat zij als Javaanse Jongens zijn ontdekt. En daarna pas wereldfaam verwierven met Ramona.

Of…. is het toch anders gegaan?

Uw liefhebbende E.

Dromenlaantje
Dromenlaantje

L.S.

Heden alhier in welstand aangekomen. Alles wel.

Hartelijke groet,

Uw liefhebbende E.

Deze plechtstatige tekst, geschreven in mooi schoonschrift, stond op de achterkant van een ansichtkaart welke geadresseerd was aan de familie Franken uit Harderwijk. De kaart was volgens de poststempel verzonden op 30 september 1952.

De afzender van de ansichtkaart was hun 19 jarige dochter Emma. Aan de voorkant van de ansichtkaart was een foto afgebeeld van het Dromenlaantje in Bergen.

Emma had de kaart met zorg uitgekozen bij de sigarenzaak aan de overkant van de bakker, waar ze dagelijks het brood haalde voor de familie L. waar zij als inwonend dienstbode werkte.

Ze was na een vakantie van 10 dagen bij haar eigen stijf gereformeerde familie voor het tweede jaar weer terug in haar dienstbetrekking bij de familie L.

Tijdens haar vakantie had zij aan tafel honderduit gesproken over Bergen en over haar omgang met Joop, haar tijdelijke buurjongen.

Het was begonnen met een praatje in de steeg waar ze beiden woonden. Daarna kwamen ze elkaar tegen in het dorp. En een paar maanden geleden hadden zij met elkaar gedanst na een voorstelling van de katholieke toneelvereniging St. Jan. De familie L., katholiek net als hun buurjongen Joop, had kaarten gekocht om de vereniging te ondersteunen.

Na de dansavond volgde op haar vrije zondagmiddagen wandelingen in het bos van Bergen. Haar favoriete wandeling voerde langs het Dromenlaantje. De naam voelde voor haar romantisch en volstrekt passend. Het zonlicht speelde voortdurend door het uitbundige groen wat bij Emma een nog intenser geluksgevoel teweeg bracht.

Nadat de wandelingen toenamen en de omarmingen steviger droomden Emma en Joop over hun toekomst. Mooie dromen die geen grenzen kenden.

Maar och armen, het sterk verzuilde Nederland waarbij tussen twee geloven op één kussen de duivel sliep, maakte het hen niet makkelijk.

De familie Franken heeft zich lang verzet tegen de verkering van Emma en Joop. Uiteindelijk deed Joop belijdenis in het Witte Kerkje van de gereformeerde gemeente waardoor het gedroomde huwelijk alsnog kon plaatsvinden.

Vorige maand ontving ik, als kind van de familie L., een uitnodiging voor hun 60 jarig huwelijksfeest. Voordat ik naar de feestzaal ging, heb ik een mooie wandeling gemaakt door Bergen waarbij het Dromenlaantje niet ontbrak op mijn route.

Tante Julia

Ja, tante Julia ik lijk al weer veel ouder,
Ik speel piano als u wil
Maar haal uw borsten van m’n schouder.

tante-juliaZo’n tante, bezongen door Boudewijn de Groot op de tekst van Lennaert Nijgh kennen wij allemaal wel in onze familie. De tante die je altijd weer tegenkomt bij belangrijke gebeurtenissen, als bruiloften, geboorten en jubilea. Maar ook bij droevige gelegenheden zoals begrafenissen en crematies.

Zo’n tante had ik ook. Voor dit verhaal zal ik haar maar tante Julia blijven noemen.

Tante Julia was een flapuit. Ik herinner me het verhaal dat ze eens vertelde nadat ze buikgriep had gehad. Ze had een wind gelaten en wat denk je: “een hele landkaart in haar broek”.

Ze rookte sigaren en dronk op zijn tijd jonge jenever waardoor ze nog meer op haar praatstoel zat.

Ze was getrouwd met oom Bart. Hij stond in haar schaduw. Een bangige man die elke volgende dag vreesde. Maar zonder hem kon tante Julia niet zijn wie ze was geworden. Elke ster heeft nu eenmaal een bleke entourage nodig om te kunnen schitteren.

Bij elke gelegenheid waar zij zich liet zien, en dat was dus altijd, bracht zij haar mening ter berde. Ze vond dat ze overal verstand van had. Ze was de Johan Cruyff van de familie, zeg maar.

Dat leidde bij haar schoonfamilie tot scheve gezichten, terwijl zij al niet mooi van zichzelf waren. Tante Julia voelde deze wrevel als een hinderlijke belemmering om te kunnen schitteren bij de familiesamenkomsten.

Ze werd dan recalcitrant en zelfs een tikkeltje vilein. Ze provoceerde de “koude kant” door, weliswaar in bedekte termen, haar minachting voor hen te laten blijken.

Nu is het ook wel zo dat deze tak van de familie weinig bij te zetten had.

Ze bemoeide zich ook met mij. Ze had altijd goedbedoelde raad die ik al lang niet meer serieus nam. Vaak onderstreepte ze haar mening met een spreuk of een gezegde. Zoals: “het leven is een schouwtoneel en ieder pakt zijn eigen deel”.

In het pakken van haar deel was tante Julia bepaald niet bescheiden. Ze vond dat vanzelfsprekend zonder te beseffen dat er voor anderen daardoor minder overbleef.

Tja….

Wil je reageren op dit bericht, scroll dan helemaal naar beneden. Wil je het bericht delen op je eigen site, gebruik dan één van de knoppen. Je kan het bericht ook waarderen door de sterren aan te klikken. Liken kan ook. Zie maar. Elke vorm van reageren wordt door mij hogelijk gewaardeerd.